İlave tediye nedir, kaç gün, ne zaman ödenir? Kamu işçisi ikramiyesi

Kamu işçisinin bordrosunda yılda dört kez görünen "ilave tediye" kalemi, 1956'dan beri yürürlükte olan kısa bir kanuna dayanır. Çoğu işçi onu "ikramiye" diye bilir ama ikramiyeden farklıdır: kanunla gelir, toplu iş sözleşmesine bağlı değildir ve kamu işçisinin tamamını kapsar.

Dayanak: 6772 sayılı Kanun

Tam adı "Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun". İki maddesi önemli:

• Madde 1: Kanunda sayılan kamu işyerlerinde çalışan işçilere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl iki defa, her biri 13 günlük ücret tutarında ilave tediye yapılır. Toplam 26 gün.
• Madde 3: Bunlara ek olarak, Cumhurbaşkanı kararıyla, iki ilave tediye daha (her biri 13 gün) yapılabilir. Uygulamada her yıl yapılır; böylece toplam 52 gün olur.

Yani kamu işçisi yılda 52 günlük, yaklaşık 1,7 aylık ek ücret alır.

Kimler alır?

Genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler, belediyeler ve il özel idareleri, bunların kurdukları birlikler, KİT'ler ve bağlı ortaklıklar, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fon ve kuruluşlarda İş Kanunu'na tabi çalışan işçiler. Belediye şirketinde (696 sayılı KHK ile şirkete geçen işçiler dahil) çalışanlar da kapsamdadır; 2018'den beri şirket işçilerine de ilave tediye ödenir.

Memur, sözleşmeli personel ve 4/C geçici personel almaz; onların ikramiye düzeni farklıdır.

Nasıl hesaplanır?

Her 13 günlük dilim için: günlük brüt ücret × 13. Günlük ücret, aylık brüt ücretin 30'a bölümüdür. Hesaba yalnız çıplak ücret girer; fazla mesai, sosyal yardım ve primler girmez.

• Ödeme döneminde işe yeni giren ya da ayrılan işçiye, çalıştığı gün sayısıyla orantılı ödenir.
• Ücretsiz izin, grev ve rapor gibi fiilen çalışılmayan günler ödeme döneminden düşülebilir; bu konuda kurumlar arasında uygulama farkı vardır, toplu iş sözleşmesi ve yargı kararları belirleyicidir.

Örnek

Aylık brüt ücreti 40.500 TL olan bir belediye işçisi:

• Günlük brüt: 40.500 ÷ 30 = 1.350 TL
• Bir dilim (13 gün): 1.350 × 13 = 17.550 TL brüt
• Yıllık toplam (4 dilim, 52 gün): 70.200 TL brüt

Kesintiler

İlave tediye ücret gibi işlem görür: gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir. Gelir vergisi, o ayın ücretiyle birleşip kümülatif matrahı büyüttüğü için tediye ayında vergi dilimine erken girilebilir; yılın ikinci yarısında net tutar bu yüzden düşük görünür.

TİS ikramiyesinden farkı

Toplu iş sözleşmelerinde ayrıca "ikramiye" vardır; kamu işçisi TİS'lerinde genellikle yılda 60 günlük (bazı kurumlarda 120 güne kadar) ikramiye ödenir. Farklar:

İkisi birlikte alınır; biri diğerinin yerine geçmez.

Kıdem tazminatına etkisi

İlave tediye düzenli ve kanuni bir ödeme olduğu için giydirilmiş ücrete girer: yıllık 52 günlük tutar 12'ye bölünüp aylık brüt ücrete eklenir. Örnekteki işçide 70.200 ÷ 12 = 5.850 TL aylık giydirme payı. Kıdem tazminatı hesabında bu küçümsenmeyecek bir fark yapar; ayrıntı kıdem tazminatı yazısında.

Ödeme tarihleri

Her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı dört dilimin tarihlerini belirler. Son yıllarda ocak, nisan, haziran ve ekim sonu gibi tarihler kullanıldı; bayram öncesine denk getirildiği de olur. Kararı Resmî Gazete'den ya da uygulamadaki duyurulardan takip edebilirsin.

Kaynaklar

1. 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m.32 (ücret)
3. 5510 sayılı Kanun, m.80 (prime esas kazanç)
4. 1475 sayılı İş Kanunu, m.14 (kıdem tazminatında giydirilmiş ücret)
5. Resmî Gazete (yıllık ilave tediye tarihleri kararı)

Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunuzun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce kaynaklardaki resmî metinleri okuyun.